از پارک اتابک تا آیلار حقی؛ زخمی که هنوز بر پیکر آذربایجان است

۲۰۲۶ /۱۱ /۱۶

دیروز روز وفات علامه طباطبایی و امروز روز وفات علامه جعفری است که اولی تماما به هویت ترکی خود پشت کرد و دومی هویت خود را تا حدودی پاسداشت. امروز روز کشته شدن ستارخان است، روز کشته شدن آیلار حقی، روز کشته شدن کیان پیرفلک.
فاجعه پارک اتابک تنها منجر به قتل ستارخان نشد، بلکه یک نسل کامل مبارزان و فعالان آذربایجان را با خود برد. وقتی مجلس بسته شد، مقاومت آذربایجان فرمان بازگشایی مجلس را صادر کرد ولی درست در سالروز بازگشایی مجلس، قوای دولتی به فرماندهی رئیس نظمیه تهران به یاران ستارخان حمله کرده و در چهار ساعت با استفاده از چند عراده توپ و تعدادی مسلسل شصت تیر، سیصد نفر از ما را کشته و صدها تن دیگر را مجروح و صدها تن را نیز بازداشت کردند. کشتار آن همه مجاهد و مبارز آذربایجان، آن هم با طرح و نقشه قبلی، دقیقا با هدف حذف آذربایجان از عرصه سیاست ایران صورت گرفت و چون در آذربایجان آن دوره، تعداد افراد تاثیرگذار در عرصه اجتماع و سیاست زیاد نبود، ضربه پارک اتابک باعث شد تا ما نتوانیم در حوادث سالهای بعدی و در برهه تغییر حکومت نقشی ایفا کرده و گلیم خود را از آب بیرون بکشیم و امروز باید فاجعه پارک اتابک مقابل چشمان ما باشد و از آن درس بگیریم.
آیلار حقی از معدود افرادی بود که از سمبل‌های هر دو جنبش ملی آذربایجان و زن، زندگی، آزادی شد و بخشی از هویت خود را قربانی بخش دیگر آن نکرد و شاید برای همین، طیف مرکزگرای جنبش زن، زندگی، آزادی تمایل چندانی به او نشان نداد. آنها خوب بلدند با زدن انگ پانترک، نخبگان ما را وادار به گذر از هویت زبانی خود کنند و چون پدر آیلار حقی این اتهام را با پوست و گوشت خود لمس کرده است، همواره به آن واکنش نشان می‌دهد و دو سال پیش که قسیم عثمانی در جریان انتخاب استاندار آذربایجان غربی، تاخیر در معرفی استاندار را محصول زیاده‌خواهی پان‌ترکیست‌ها عنوان کرد، پدر آیلار حقی در واکنش به او نوشت: ما پان‌ترکیسم نیستیم، ترک هستیم و صاحب این سرزمین.
زیرا پدر آیلار حقی، بار سرکوبگرانه‌ی واژه پانترک را می‌داند که وقتی به میان می‌آید، فرد را در دوراهی سخت گذر و چشمپوشی از ترک بودن یا محروم شدن از کلیه حقوق شهروندی قرار می‌دهد؛ آنگاه برای مرگت نیز غمین نمی‌شود. اگر نام و یاد امثال آیلار، کمتر از دیگران رسانه‌ای می‌شود، برای این است که او بر سر هویت ترکی خود ایستاد و این دستاویزی شد تا نامش را پانترک بگذارند و در قبال بی‌توجهی به مرگ او، احساس عذاب وجدان هم نکنند.
Ibrahim Savalan

Comments are closed.