بیانیه ۱۱ تن از فعالان سیاسی و زندانیان سابق حرکت ملی آذربایجان در چهلم جان‌باختگان اعتراضات اخیر

« حق سئل کیمی دریایه آخیب یول تاپاجاقدیر

داش آتماق ایله کیمسه اونو دؤنده‌ره بیلمز

دونیادا قارانلیقلار اگر بیرلشه باهم

بیر خیرداجا شمعین ایشیغین سؤندوره بیلمز .»

در چهلم جان‌باختگان اعتراضات اخیر، یاد و خاطره کسانی را گرامی می‌داریم که در پی اعتراض به شرایط موجود، با شلیک گلوله جان باختند یا مجروح شدند و نیز آنان که امروز به سبب بیان مطالبات خود، در بازداشت و حبس به سر می‌برند.

حق اعتراض مسالمت‌آمیز، از اصول بنیادین حقوق عمومی است. مطابق اصل ۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تشکیل اجتماعات و راهپیمایی‌ها حق مردم است. همچنین اصل ۳۲ بر ممنوعیت بازداشت خودسرانه تأکید دارد و اصل ۳۴ دادخواهی را حق مسلم هر فرد می‌داند. افزون بر این، بر اساس میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی که جمهوری اسلامی ایران به آن پیوسته است، آزادی بیان، آزادی تجمع و حق حیات از حقوق بنیادین اشخاص به شمار می‌رود.

با این حال، در اعتراضات اخیر، نه تنها حق اعتراض شهروندان به رسمیت شناخته نشد، بلکه با استفاده از سلاح گرم علیه معترضان، اصل تناسب و ضرورت در به‌کارگیری قوه قهریه نقض گردید. مسئولیت حفظ جان شهروندان، مسئولیتی حاکمیتی است و هیچ توجیهی، دولت را از پاسخگویی در قبال نقض حق حیات و امنیت اشخاص معاف نمی‌کند.

تجربه تاریخی این سرزمین نشان داده است که هرگاه مردم در برابر استبداد خواسته‌اند متحد شوند، جریان‌هایی با انحراف مطالبات، مسیر حرکت را از هدف اصلی دور ساخته‌اند. در تحولات اخیر نیز، ما نقش برخی جریان‌های سیاسی از جمله رضا پهلوی و سلطنت طلبان را در انحراف مطالبات مردمی و سوق دادن فضای اعتراض به سمت اهداف قدرت‌طلبانه، مؤثر و زیان‌بار می‌دانیم؛ امری که نتیجه آن، افزایش هزینه برای جوانان این سرزمین بوده است.

مردم آذربایجان، که در مقاطع مختلف تاریخی پیشگام مبارزه با استبداد بوده‌اند، در این اعتراضات نیز در کنار دیگر شهروندان ایران حضور داشتند. خاطره وقایع ۲۱ آذر و کشتار گسترده مردم آذربایجان توسط حکومت پهلوی همچنان در حافظه تاریخی این خطه زنده است . واقعه‌ای که بنا بر گزارش‌های تاریخی، به کشته شدن ۲۵ هزاران نفر انجامید و نشان داد سرکوب، راه‌حل مطالبات سیاسی و اجتماعی نیست.

حرکت ملی آذربایجان، آزادی و دموکراسی را نه صرفاً برای یک منطقه، بلکه برای تمامی مردمان تحت ستم مطالبه می‌کند. ما به تکثر آرا و اندیشه‌ها احترام می‌گذاریم، مشروط بر آن‌که ناقض اصول بنیادین دموکراسی، برابری و حقوق دیگران نباشد.

در طول تاریخ آذربایجان هیچگاه صرفا برای سرنوشت خویش قیام و اقدام ننموده است و همواره در کنار مردم خویش منادی آزادی و حق تعیین سرنوشت برای تمامی مردمان این سرزمین بوده است .

از آغاز اعتراضات، شمار قابل توجهی از فعالان آذربایجان بدون ارائه دلایل روشن و طی تشریفات قانونی بازداشت شده‌اند. دسترسی محدود به وکیل، بی‌اطلاعی خانواده‌ها از وضعیت بازداشت‌شدگان و فقدان شفافیت در روند رسیدگی، نقض آشکار حقوق دفاعی متهمان است. در این میان، بازداشت افرادی چون یوروش مهرعلی‌بیگلو، علی بابایی، جلال کودریلو، آرش کهبور،  احد فرهمند و از جمله فعالین شناخته شده ای چون عباس لسانی ، عبدالعزیز عظیمی قدیم ، ودود اسدی و دو تن از وکلای دربند آقایان طاهر نقوی و محمد رضا فقیهی و دیگر فعالان سیاسی که قبلا بازداشت شده اند ، موجب نگرانی جدی است.

وضعیت آقای جلال کودریلو، معلم بازنشسته مبتلا به بیماری قلبی که سابقه جراحی قلب باز داشته و قلب او با باطری کار می کند ، نیازمند مراقبت پزشکی مستمر است، مصداقی از ضرورت رعایت اصل کرامت انسانی و حق برخورداری از خدمات درمانی برای زندانیان است. هرگونه قصور در تأمین درمان مناسب، مسئولیت حقوقی و کیفری برای مقامات ذی‌ربط در پی خواهد داشت.

بر این اساس، ما جمعی از فعالان سیاسی آذربایجان:

نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت تمامی زندانیان سیاسی و عقیدتی اعلام می‌داریم.

حکومت را مسئول مستقیم حفظ جان و سلامت بازداشت‌شدگان می‌دانیم.

خواستار آزادی فوری و بی‌قید و شرط تمامی زندانیان سیاسی و عقیدتی، به‌ویژه فعالان آذربایجان هستیم.

خواهان رسیدگی شفاف، مستقل و بی‌طرفانه به حوادث اخیر و پاسخگویی آمران و عاملان هرگونه نقض حقوق شهروندان می‌باشیم.

محکومیت ما متوجه هر جریان یا ساختاری است که با خشونت، سرکوب یا انحراف مطالبات مردمی، مانع تحقق آزادی، برابری و حاکمیت قانون می‌شود.

امضاء کنندگان :

داود شیری ، جواد سودبر ، ناصر رزمجو ، مرتضی نور محمدی ، مهرداد قادری، آراز ابراهیم نژاد ، ابراهیم عوض زاده ، امیر حسین آقایی ، حسین آزادی ، سید محمد موحد ، حامد یگانه‌پور