بو سند، آذربایجان و عمومیتله شرق تاریخینین ان اؤنملی و پارلاق صحیفهلریندن بیرینی عکس ائتدیریر. عکس ائتدیریلن بو تاریخی سند، ۱۹۱۸-جی ایل مایین ۲۸-ده تیفلیس شهرینده بیانیه اولونان و آذربایجان خالق جمهوریتینین قورولماسینی اعلان ائدن تاریخی «ایستیقلال بیاننامهسی»دیر.
بو بیانیه ایله اسلام و شرق دونیاسیندا ایلک لائیک، دئموکراتیک و جمهوری طرزلی دؤولتین تمهلی قویولموشدور.
۱۹۱۷-جی ایلده روسیهده باش وئرن اوکتوبر اینقیلابی و تئزارلار امپراطورلوغونون داغیلماسی، قافقازدا بؤیوک بیر سیاسی بوشلوق یاراتدی. بو بوشلوغو دولدورماق اوچون قورولان زاقافقازیا سئیمی (ماورای-قافقاز فئدراتیو جومهوریتی) داخیلی ضدییتلر اوزوندن اوزون عؤمورلو اولمادی بو اوزدن ۱۹۱۸-جی ایل مایین ۲۶-دا اؤز فعالیتینه سون قویاسی اولدو.
مایین ۲۷-ده بؤلگهنین ان نفوذلو سیاسی قووهسی اولان آذربایجان میللی شوراسی یاراندی آردیجا مایین ۲۸-ده، گوناورتادان سونرا ساعت ۱۶:۰۰-دا تیفلیسده، قافقاز جانیشینینین ساراییندا تاریخی ایجلاس ائدیلدی. همین ایجلاسدا آذربایجانین موستقیللیگی اعلان اولوندو و نهایت شکیلده گؤردویونوز بو متن میللی شورا عضولری طرفیندن تصدیق ائدیلدی.
بیاننامهنین اساسلاری بونلاردان عیبارت ایدی:
– آذربایجان تام موستقیل بیر دؤولت اولدو.
– ایداره فورماسی خالق جمهوریتی سئچیلدی.
– بوتون وطنداشلار آرالاریندا دین، میللییت، جینسیت فرقی اولمادان برابر حقوقلاری تامین ائدیلدی. (قادینلار دا داخیل اولماقلا؛ بو، مسلمان دونیاسیندا بیر ایلک ایدی)
– آزینلیقلارین حقوقلاری گووهنجه آلتینا آلیندی.
– قونشو دؤولتلرله دوستلوق اساس گؤتورولدو.
بو سند یالنیز بیر موستقیللیک بیانیهسی دئییل، عئینی زاماندا دؤورونه گؤره اولدوقجا مۆترقّی، اینسان حقوقلارینا حؤرمت ائدن ائلهجه خالقین ارادهسینی اؤن پلانا چکن بیر دئموکراتیک مانیفست ایدی. بو گون اوزریندن ۱۰۸ ایل کئچمهسینه باخمایاراق، بو سندده عکس اولونان ایدئاللار معاصر آذربایجان دؤولتینین ده اساس دَیرلری اولاراق قبول ائدیلیر. هر ایل ۲۸ مای تاریخی «موستقیللیک گونو» اولاراق بؤیوک سئوینجله هر بیر آذربایجان سئودالیسینین طرفیندن قید اولونور.
Comments are closed.